Manhwa กับ Manhua ต่างกันอย่างไร? แยกการ์ตูนเกาหลีและการ์ตูนจีนให้ออก

Manhwa กับ Manhua ต่างกันอย่างไร? ทำไมชื่อคล้ายกันแต่ไม่ใช่การ์ตูนจากประเทศเดียวกัน

ถ้าเห็นคำว่า Manga, Manhwa และ Manhua อยู่ใกล้กันครั้งแรก มีโอกาสสูงมากที่จะจำสลับกัน เพราะทั้งสามคำออกเสียงคล้ายกัน และต่างก็ใช้พูดถึงการ์ตูนจากเอเชียตะวันออก

แต่ความต่างพื้นฐานนั้นง่ายกว่าที่ชื่อทำให้รู้สึก

Manga ใช้เรียกการ์ตูนญี่ปุ่น
Manhwa ใช้เรียกการ์ตูนเกาหลี
ส่วน Manhua ใช้เรียกการ์ตูนจีน

China Daily ใช้คำว่า manhua สำหรับ comics หรือ cartoons ของจีน ขณะที่ Korea.net อธิบาย manhwa ว่าเป็นคำภาษาเกาหลีสำหรับ comics, comic strips, comic books และ graphic novels

ดังนั้น Manhwa กับ Manhua ไม่ใช่การสะกดคำเดียวกันคนละแบบ
แต่เป็นคำจากคนละภาษา และในบริบทสากลใช้ช่วยบอกว่าเรากำลังพูดถึงการ์ตูนจากที่ใด

Manhwa กับ Manhua ต่างกันอย่างไรแบบง่ายที่สุด?

ถ้าต้องการจำแบบง่ายที่สุด

• Manga (มังงะ) : การ์ตูนญี่ปุ่น
• Manhwa (มังฮวา) : การ์ตูนเกาหลี
• Manhua (ม่านฮว่า) : การ์ตูนจีน

คำว่า Manhua (ม่านฮว่า) เขียนในภาษาจีนว่า 漫画 / 漫畫 (การ์ตูน / ภาพการ์ตูน) โดยแบบอักษรย่อ 漫画 พบในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนอักษรเต็ม 漫畫 พบในบริบทที่ใช้อักษรจีนตัวเต็ม เช่น ไต้หวันและฮ่องกง

ในระดับการใช้งานทั่วไป จุดต่างสำคัญจึงอยู่ที่ ภาษาและบริบทวัฒนธรรมของผลงาน

ไม่ใช่ว่า Manhwa ต้องมีหน้าตาแบบหนึ่ง และ Manhua ต้องมีหน้าตาอีกแบบหนึ่งเสมอไป

Sponsored Ads

Manhwa คืออะไร?

Manhwa (มังฮวา) (만화) เป็นคำภาษาเกาหลีสำหรับการ์ตูน

Korea.net อธิบายคำนี้ว่าใช้ครอบคลุม cartoons, comic strips, comic books และ graphic novels และในบริบทสากลคำว่า Manhwa มักใช้เมื่อพูดถึงการ์ตูนเกาหลีโดยเฉพาะ

ปัจจุบันภาพจำของ Manhwa ในหมู่ผู้อ่านต่างประเทศมักเชื่อมโยงกับ Webtoon เพราะการ์ตูนเกาหลีจำนวนมากเผยแพร่ในรูปแบบดิจิทัล แต่สองคำนี้ไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกัน

ถ้ายังไม่คุ้นกับคำนี้ สามารถอ่านต่อได้ที่ “Manhwa คืออะไร? รู้จักมังฮวา การ์ตูนเกาหลี และความต่างจาก Webtoon”

แล้ว Manhua คืออะไร?

Manhua (ม่านฮว่า) เป็นคำภาษาจีนสำหรับการ์ตูน และในบริบทสากลมักใช้เมื่อกล่าวถึง Chinese-language comics หรือการ์ตูนจากโลกภาษาจีน

China Daily ระบุว่าคำว่า manhua ถูกใช้ในจีนกับ comics และ cartoons มาตั้งแต่ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 และในปี 1920s ก็มีนิตยสาร Shanghai Manhua ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาวัฒนธรรมการ์ตูนสมัยใหม่ในจีน

การใช้คำว่า Manhua จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงรูปแบบเดียว

มันสามารถพบได้ทั้งใน:

• หนังสือการ์ตูน
• นิตยสาร
• การ์ตูนออนไลน์
• Webcomic
• การ์ตูนที่ออกแบบเพื่ออ่านบนโทรศัพท์

และโลกของ Manhua เองก็มีความหลากหลายมากตามภูมิภาค
ทั้งจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง และไต้หวันต่างมีประวัติศาสตร์ อุตสาหกรรม และวัฒนธรรมการ์ตูนของตนเอง

ดังนั้นคำว่า “Manhua” บอกเราเพียงจุดเริ่มต้นบางอย่าง

มันไม่ได้หมายความว่างานทั้งหมดจะมีรูปแบบหรือรสนิยมเหมือนกัน

ทำไม Manga, Manhwa และ Manhua ถึงชื่อคล้ายกัน?

นี่เป็นจุดที่น่าสนใจที่สุดของสามคำนี้

คำว่า Manga, Manhwa และ Manhua ไม่ได้บังเอิญฟังคล้ายกัน

คำทั้งสามมีความสัมพันธ์ทางภาษากับตัวอักษรจีน 漫画 / 漫畫 (การ์ตูน / ภาพการ์ตูน)

งานวิชาการจาก Cambridge กล่าวถึงคำจีน mànhuà, เกาหลี manhwa และญี่ปุ่น manga ว่ามีรากสัมพันธ์กับตัวอักษรจีนชุดเดียวกัน โดยประกอบด้วยแนวคิดของคำที่เกี่ยวกับภาพหรือการวาด และลักษณะของสิ่งที่เป็นอิสระหรือไม่ถูกจำกัด

ในญี่ปุ่น คำว่า 漫画 (มังงะ / การ์ตูน) พัฒนาความหมายของตัวเองผ่านประวัติศาสตร์การ์ตูนญี่ปุ่น

ในเกาหลี คำว่า 만화 (มันฮวา / การ์ตูน) ถูกออกเสียงตามภาษาเกาหลี

ส่วนในภาษาจีน อ่านว่า mànhuà (ม่านฮว่า / การ์ตูน)

เมื่อคำเหล่านี้เดินทางออกไปนอกประเทศของตัวเอง โลกภาษาอังกฤษและ fandom นานาชาติจึงเริ่มใช้การออกเสียงที่ต่างกันเพื่อช่วยแยกว่าเรากำลังพูดถึงการ์ตูนจากประเทศใด

จึงเกิดรูปแบบที่เราคุ้นเคย:

• Manga (มังงะ) : การ์ตูนญี่ปุ่น
• Manhwa (มังฮวา) : การ์ตูนเกาหลี
• Manhua (ม่านฮว่า) : การ์ตูนจีน

ชื่อคล้ายกัน เพราะมีรากทางภาษาที่เกี่ยวข้องกัน แต่เมื่อใช้ในระดับสากล มันทำหน้าที่แยกบริบทออกจากกัน อ่านต่อได้ที่ Manga กับ Manhwa ต่างกันอย่างไร

Sponsored Ads

Manhwa กับ Manhua ต่างกันแค่ประเทศต้นกำเนิดหรือไม่?

ในระดับพื้นฐานที่สุด ใช่

แต่ถ้ามองลึกลงไปอีกเล็กน้อย ความต่างของประเทศต้นกำเนิดนำไปสู่สิ่งอื่นตามมาได้ เช่น

• ภาษา
• ระบบสำนักพิมพ์
• ช่องทางเผยแพร่
• กฎและข้อจำกัดของอุตสาหกรรม
• พฤติกรรมการอ่าน
• วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่เรื่องหยิบมาใช้

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปง่าย ๆ ว่า

Manhwa ต้องเป็นภาพสีแนวตั้ง
Manhua ต้องเป็นภาพสี
Manga ต้องขาวดำ

เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงแนวโน้มของบางตลาดและบางยุค ไม่ใช่นิยามของคำ

ตัวอย่างเช่น Manhwa มีประวัติทั้งสิ่งพิมพ์และดิจิทัล ขณะที่ Korea.net ก็แสดงให้เห็นว่าการ์ตูนเกาหลีมีการเปลี่ยนผ่านจากงานบนกระดาษไปสู่ Webtoon อย่างต่อเนื่อง

เช่นเดียวกับ Manhua ซึ่งมีทั้งงานสิ่งพิมพ์และออนไลน์ และมีพัฒนาการแตกต่างกันในจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง และไต้หวัน

ดังนั้นคำทั้งสองช่วยบอก “บริบท”
แต่ไม่ได้กำหนด “หน้าตา” ของการ์ตูนทั้งหมด

Manhua จำเป็นต้องมาจากจีนแผ่นดินใหญ่หรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องตีความแคบขนาดนั้น

คำว่า Manhua ถูกใช้กับการ์ตูนภาษาจีนและงานในบริบทของ Greater China ซึ่งอาจรวมถึงจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง และไต้หวัน โดยแต่ละพื้นที่มีประวัติการ์ตูนของตัวเอง

ฮ่องกงเองมีอุตสาหกรรมการ์ตูนที่แยกพัฒนาจากจีนแผ่นดินใหญ่เป็นเวลานาน และมีงานที่ได้รับอิทธิพลทั้งจากวัฒนธรรมท้องถิ่น ภาพยนตร์กำลังภายใน และ Manga ญี่ปุ่น

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคำว่า “การ์ตูนจีน” บางครั้งกว้างกว่าที่คำว่า “ผลิตในจีนแผ่นดินใหญ่” จะอธิบายได้หมด

สำหรับบทความทั่วไป การใช้ Manhua = การ์ตูนจีน / Chinese-language comics จึงเข้าใจง่ายที่สุด

แต่เมื่อลงรายละเอียดกับผลงานเฉพาะเรื่อง ควรดูประเทศและบริบทของผู้สร้างอีกครั้ง

แล้ว Manhua กับ Webtoon เกี่ยวข้องกันไหม?

เกี่ยวข้องกันได้ แต่เป็นคนละแกนในการเรียก

ตรงนี้คล้ายกับ Manhwa

Manhua บอกถึงบริบทของผลงานและโลกภาษาจีน

ขณะที่ Webtoon บอกถึงรูปแบบการเผยแพร่และการอ่านแบบดิจิทัลมากกว่า

ดังนั้นการ์ตูนจีนเรื่องหนึ่งสามารถเผยแพร่ในรูปแบบ vertical scroll บนโทรศัพท์ได้

มันยังเป็น Manhua

และในบริบทของรูปแบบการเผยแพร่ ก็อาจถูกมองว่าเป็น webcomic หรือ Webtoon-style comic ได้เช่นกัน

คำสองชุดนี้ไม่ได้ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอไป

หากอยากเข้าใจเส้นแบ่งระหว่าง “แหล่งที่มา” กับ “รูปแบบการอ่าน” โดยละเอียด อ่านต่อได้ที่ “Manhwa กับ Webtoon ต่างกันอย่างไร?”

Sponsored Ads

Manga, Manhwa, Manhua และ Webtoon ควรแยกอย่างไร?

ถ้าเริ่มรู้สึกว่าคำเยอะเกินไป ลองแบ่งเป็นสองกลุ่ม

กลุ่มที่บอกบริบทของการ์ตูน

• Manga (มังงะ) : การ์ตูนญี่ปุ่น
• Manhwa (มังฮวา) : การ์ตูนเกาหลี
• Manhua (ม่านฮว่า) : การ์ตูนจีน

กลุ่มที่บอกรูปแบบการเผยแพร่

• Webtoon : การ์ตูนดิจิทัลที่พัฒนาขึ้นเพื่อการอ่านออนไลน์ และมักสัมพันธ์กับ vertical scrolling

วิธีนี้ทำให้เราไม่ต้องพยายามจำว่า Webtoon เป็น “ประเทศที่สี่”
เพราะมันอยู่คนละแกนกันตั้งแต่แรก

แล้วเวลาเจอเรื่องหนึ่ง เราควรเรียกว่าอะไร?

เริ่มจากถามว่าเรากำลังพยายามบอกอะไรเกี่ยวกับมัน

• ถ้าต้องการบอกว่าเป็นการ์ตูนจากเกาหลี: Manhwa ม่านฮว่า
• ถ้าต้องการบอกว่าเป็นการ์ตูนจีน: Manhua มังฮวา
• ถ้าต้องการบอกว่าเป็นการ์ตูนญี่ปุ่น: Manga มังงะ
• ถ้าต้องการพูดถึงการ์ตูนดิจิทัลที่ออกแบบมาให้อ่านแบบเลื่อน: Webtoon

และในบางกรณี ผลงานเดียวกันอาจมีมากกว่าหนึ่งคำอธิบายได้

เช่น การ์ตูนเกาหลีที่เผยแพร่เป็น Webtoon

ก็สามารถเป็นทั้ง: Manhwa + Webtoon พร้อมกัน

ไม่มีความจำเป็นต้องเลือกคำหนึ่งแล้วปฏิเสธอีกคำหนึ่ง ถ้าทั้งสองกำลังอธิบายคนละด้านของผลงาน

ทำไมการแยกคำเหล่านี้ถึงมีประโยชน์?

เพราะชื่อเรียกไม่ใช่เพียงป้ายแปะหน้าการ์ตูน

มันช่วยบอกว่าเรื่องหนึ่งเติบโตขึ้นมาจากบริบทแบบไหน

การ์ตูนจากเกาหลี จีน หรือญี่ปุ่นไม่ได้เกิดขึ้นในสุญญากาศ

แต่ละพื้นที่มี:

• ภาษา
• ประวัติศาสตร์
• อุตสาหกรรม
• ช่องทางเผยแพร่
• วัฒนธรรมยอดนิยม
• และเรื่องเล่าที่คนในสังคมนั้นคุ้นเคย

การรู้ว่าอะไรคือ Manga, Manhwa หรือ Manhua จึงไม่ได้ทำให้เรา “อ่านเก่งขึ้น” ในทันที

แต่มันช่วยให้เราไม่เผลอมองว่างานทั้งหมดเป็นเพียงการ์ตูนเอเชียแบบเดียวกัน

และเมื่อแยกคำเหล่านี้ออกแล้ว คำถามต่อไปก็เริ่มเปลี่ยนจาก

“มันมาจากประเทศไหน?”

ไปสู่คำถามที่น่าสนใจกว่าสำหรับเรื่องเล่า เช่น

ทำไมเรื่องบางแบบถึงปรากฏซ้ำ ๆ ใน Manhwa จนเราจำมันได้ทันที?

หนึ่งใน trope ที่เห็นได้บ่อยที่สุดก็คือ ตัวละครที่ตาย ล้มเหลว หรือสูญเสียทุกอย่าง ก่อนจะได้ย้อนกลับไปเริ่มต้นชีวิตอีกครั้ง

และ trope นั้นมีชื่อที่คนอ่าน Manhwa พบอยู่บ่อย ๆ ว่า Regression (การย้อนกลับไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ในอดีต)

Sponsored Ads

---

• Cite: Seoul’s secret travel destination: the cartoon-strewn streets (Korea.net)
• Cite: No joke as origin of comics in China honors art form (chinadaily.com.cn)
• Cite: Picture-Reading in Comics, Prose, and Poetry (cambridge.org)
• Cite: An Introduction to Manga (britishmuseum.org)
• Cite: Discover the world of Korean comics and webtoons at the Comics Art Museum in Brussels (Korea.net)